OF SHEPHERDS AND HOUNDS: A TRIBUTE TO MSGR. PEDRO C. FRAC

 

Local celebrity Alfred Vargas once recalled getting lost during his pilgrimage along the Camino de Santiago, only to be ambushed by an irate German Shepherd. Expecting the worst, he soon realized the dog wasn't attacking—it was actively guiding him back to the trail. The animal was simply being true to its nature as a shepherd dog: keeping the traveler from straying.

 Like Alfred, I have known the saving grace of being found and nudged back onto the right path. Few people embodied that persistent, guiding presence quite like Msgr. Pedro C. Frac—“Lolo” to those of us who knew him dearly—whose memory and legacy we now honor as he lays at rest at St. Jude Thaddeus Parish in Kalibo.

 When Lolo arrived in Balete in August 1997, truckload of belongings in tow after twelve years of service in Libacao, he stepped into a new assignment with immediate humility. As convent boys hauled his things upstairs, the outgoing parish priest, Fr. Tito Gelito, walked him through the established pastoral program. Lolo’s response was simple and steadfast: “Don’t worry, Doy. I’ll support and continue the program you have developed here.”

 He made good on that promise for seven fruitful years. But Lolo did not merely maintain; he built. In his quiet, unassuming way, he proved to be a master community organizer and animator. He strengthened the parish Pledge system, empowered Basic Ecclesial Communities (BECs) to manage their own finances, and championed radical transparency. He established Apdo, a monthly organ detailing every peso of parish income and expenses, appointing me as its editor.

 Serving as his scribe was a front-row seat to his quiet genius. He forged international partnerships with institutions like the University of Hohenheim to foster local development, invited the Franciscan Sisters of the Immaculate Conception (SFIC) to establish a footprint, secured funding from Kirche in Not for a new rectory, and oversaw the completion of the San Rafael Parish Church. Under his watch, chapel masses expanded from sporadic monthly visits to a steady weekly rhythm.

 Through all this work, Lolo was subtly mentoring me—teaching me his craft and shaping my character without ever making it feel like a lesson. It called to mind the famous lines of Francis Thompson’s The Hound of Heaven:

I fled Him, down the nights and down the days;

I fled Him, down the arches of the years;

...From those strong Feet that followed, followed after.

But with unhurrying chase,

And unperturbèd pace,

Deliberate speed, majestic instancy,

They beat—and a Voice beat

More instant than the Feet—

‘All things betray thee, who betrayest Me.’

In Thompson’s poem, the "Hound" is not a threat, but the relentless, loving pursuit of God—refusing to let us stay lost in the labyrinth of our own minds. Lolo was precisely that kind of shepherd-hound in my life. He didn't bark or coerce; he nudged with "deliberate speed" and unhurried grace. He saw potential in me before I recognized it in myself, channeling my youth into purpose.

 Like the pilgrim on the Camino, I didn't always realize in the moment that I was being watched over, formed, and directed by a steady hand. Now, as Lolo completes his earthly pilgrimage, the trail feels quieter, but the path he laid out remains clear.

 Rest well, Lolo. Thank you for chasing after my potential when I was still wandering, and for showing us all that the grace of God often reaches us through the quiet, relentless devotion of a true shepherd.

 

Ro Bueoligan it Logo

 

Bueoligan – Sa experyensya it Parokya ni San Rafael, nagatimaan ra ku programa ag sistema it “Balik-Haead” ag “Tithing” nga suno man sa dekreto kung Ikaywang Plenaryo Konseho it Pilipinas (PCP II Art 118-119) ag kung Nahaunang Synodo ku Dioseses it Kalibo, (Decrees on Temporalities No. 17-18) eamang nga rong mga tumueo hay makiparte sa misyon bilang parianong mga tawo (Temporalities No. 9) agud sa rato makapatigayon kita sa paghimaya sa Dios, sa pagbantala ku mayad nga balita, sa pag-ulikid sa pinakakubos katon ag sa pagsuporta sa kinahang-eanon kung aton nga mga kaparian ag Obispo (Mt. 10:7-11; Can. 281;1274 as cited under Temporalities No. 10).  Ruyon ro gusto ipaabot nga paghangop ku kabilugan ku logo.

10 nga katawo – baye, eaki, unga, magueang, may asawa ag owa, madre, pari – nagsimbolo ku Katilingban Kristiana riya sa Parokya halin sa napueong ka kabarangayan it Balete

Nagapas-an ku Simbahan nga nagapamanawon - isaeang ka paghimakas ku Katilingban it Dios eamang madangat rong kahimtangan it “Bag-ong Eangit, Bag-ong Eugta” (Isaiah 65:17 & 66:22; 2 Pet. 3:13; & Revelation 21:1); Pag-aeaengay ag paghueueogan it abaga ag rong pagpas-an ku “Krus it Pag-eigmanghuran” kay Kristo Hesus.

Si San Rafael nga Arkangel – ro manugbueong it Dios, ro ginpadaea it Dios sa pag-iba sa aton nga pagpamanawon ag paghimakas ag makabueong sa aton nga pagkabulag sa kamatuoran; ro Patron ku Katilingban it Dios sa atong Parokya.

Berde  – Kolor ku Espiritu Santo, ku kabuhi, ku sa gihapon ag ku pag-eaum. Kolor nga makita naton sa simbahan sa tiempo ordinaryo sa aton nga pagpamanawon sa adlaw adlaw nga paghimakas, nga nagatimaan ma ku aton nga pag-uli sa baeay ku aton nga Amay sa mga Eangit.

Puea – timaan ku aton nga hamdum nga madangat ag mabaeay rong “Bag-ong Eangit, Bag-ong Eugta”; rong kaeayo o baga (nga angay kabkaban, suma ay nagakaugdaw eon) sa aton nga dughan; ro Paghigugma it Dios; ro Kasakit ag Kamatayon ni Hesus; ag rong kaisog naton sa pagpas-an ku Krus it Pag-eigmanghuran kay Kristo Hesus.

Bueawan  o Puti (The backdrop of the Logo) – Pagkaputli ag pagkasantos; Si Maria nga owa it dagta nga saea; ro pagkabanhaw it katilingban pareho nga nabanhaw si Hesus.

PRAYER FOR THE FORGOTTEN DEAD (IN ENGLISH AND INAKEANON)

PRAYER FOR THE FORGOTTEN DEAD

 

O merciful God,

take pity on those souls

who have no particular friends and intercessors

to recommend them to Thee, who,

either through the negligence of those who are alive,

or through length of time are forgotten

by their friends and by all.

Spare them, O Lord,

and remember Thine own mercy,

when others forget to appeal to it.

Let not the souls which Thou hast created

be parted from thee, their Creator.

 

May the souls of all the faithful departed,

through the mercy of God, rest in peace.

 

Amen

 

 

 

PANGAMUYO SA MGA OWA EON HADUMDUMI

 

O maeueuy-ong Dios,

Ulikdi man ratong mga kaeag

Nga owa gid it amigo ag katuwang

Para magpangamuyo kimo

Nga bukon man it sa kakueangan ku mga buhi

O sa kahabaon it panahon, hay halipatan eon

Ku mga maeapit kanda o ku mga nakakilaea kanda.

Euwasa sanda, O Ginuo,

Ag dumduma rong imong kaeuoy,

Kon rong tanan hay nagkalipat sa pagpangamuyo karon

Indi igtugot nga rong kaeag nga imong tinuga

Hay mapahieayo kimo, rong andang Tag-tuga.

 

Kabay nga rong mga kaeag ku tanan nga tumueo-ong nagkaeamatay,

Sa kaeuoy it Dios, maka-agum it pahuway nga dayon.

 

Amen.   

NOVENA KAY SAN RAFAEL

 

NAHAUNA NGA ADLAW

Ang Timaan sang Santa Cruz…..

 

PAGHINUE-SOE

              Ginoo kong Jesukristo, Dios ag tawo nga matuod, Tagtuga ag manunubos ko,nagatoo ako nga ikaw guid eamang ro akongDios, ag angay eamang nga palangga-on ko nga eabaw guid sa tanan pero dahil sa nagpasipaea ako sa ika mayad mo nga Diosnon, nagakasakit ako sa buot ko, ag naga promisa ako nga indi eon guid magpakasaea it uman, paagi sa pagbulig it imong grasya, nagabaylo ako it bag-o nga kinabuhi. Ginaeauman ko, Ginoo, paagi sa imong owa it kutod nga kaeu-oy, ro pagpatawad ku akong mga saea, ag para mabayaran ra tanan, guinahaead ko kimo,sa espiritu it pagpa-ubos, ro kabuhi ko ag mga mayad nga inubrahan, ag ro imo maeahaeon nga dugo, ro tanan mo nga mga kasakit ag ro pagkamatay mo sa krus. Nakasaea ako, Ginuo kaeu-uyi ako.

 

PANGAMUYO

(Nahanungod sa Nahauna nga Adlaw)

              Dios ag Ginoo, Agaeon it mga Angheles, nga guin tugyanan mo sa pagbantay ag pag apin sa mga tawo, guinahaead namon kimo sa mabahoe nga pagtahod ro mga pahanungdan ku rayang espiritu, ag mga pahanungdan ku imong  Arcangel San Rafael nga isaea sa eabing mataas nga mga angeheles sa eangit, nag –agto sa eogta sa pagbantay ag paggiya kay Tobias sa mga pamanawon, ag ku ulihi hay kay San Juan de Dios nga guinbuligan na it mayad sa tanan nga mga bueuhaton it kaeu-oy sa isigkatawo. Nagapangamuyo ako kimo nga sugtan mo nga mangin kaibahan nakon ro rayang Arcangel, agud nga paagi sa anang pag giya hay makalikao ako sa pagkasaea kimo, ag sa tanan nga mga kataeagman sa kaeag ag eawas, ag para man maangkon nakon ro akon nga ginahandom sa rayang novena, kon raya hay naga kaigo sa paghimaya kimo. Amen

 

OCTAVA

              Sa imong owa guid pagbueag sa pag iba kay San Juan de Dios sa anang oeobrahon; ag sa maeueuy-on nga kabaeaka guin pakita mo ro imong pagkasampaton; sa mga tawo nakig-angay ka,  guin tago ro pagkalangitnon, guin limpyohan ag guin kaayad ro mga katre it masakiton.

 

(tatlo nga Amay namon…tatlo nga Maghimaya ka Maria…. Gloria…)

 

PANGAMUYO

(Sa adlaw nga tanan)

              Mahimay-on guid nga Arcangel, Señor San Rafael, haeangdon nga prinsipe ku mga panong nga eangitnon, minatuod nga masiga nga iwag, ag isaea sa pito nga nagadabdab sa atubangan ku Trono it Santisima Trinidad, Ama, Unga, ag Espiritu Santo nga sambilog eamang ka Dios nagapangamuyo kami kimo, sa mabahoe nga pagpaubos, nga mananabang ka namon, agud mabaton namon ro among guinapangabay ag guina pangamuyo sa rayang Nobena, kon angay sa himaya it Dios, pero kon bukon it angay, ipaabot Arcangel ko, sa diosnon nga kaeu-oy nga ipanugot nana kamon, ro bugay ag takus nga buhaton namon sa eabing paghimaya Kana, sa ikamayad ku eawas ag ikapa-eangit ku among kaeag. Kabay pa.

 

PANGAMUYO

(Kay San Rafael sa adlaw nga tanan)

              O Prinsipe nga haeandon ag mahimaya-on, putli nga Arcangel San Rafael, nagadayao ako sa Ginoo nga nagtuga kimo ag guinkasadya guid ku akong kaeag ro kataasan nga guin ambitan mo, dahil sa espiritu ka nga eangitnon, sambilog sa pito nga maeapit guid sa Dios, manug giya sa mga nagapamanawon sa daean, manuglipay sa mga nagapakalimos, manug-euwas sa mga guina sudlan it yawa, kaibahan it mga castos embahador it Dios, mapaninguha-on sa mga sueokton, manug giya sa mga nagapangasawa, manughusay it mga erensya ag manugbueong it mga masakit sa mata. Sa rayang mga katungdanan mo, nagapasaeamat ako kimo sa indi mahuyap nga beses ag kaibahan sa paghaead ku rayang novena, nagatug-an ako makaron, San Rafael Arcangel nga imaw man ro maabot ku akon kubos nga pagtinguha, Tinguha-an ko nga ita-o kimo ro tanan, akon nga pagatipunon ro mga grasya nga naghalin sa imong pagkama-alwan nga indi mo ako pag-imutan San Rafael nga Arcangel, ayaw ako pagbalibari sa akong pagpangayo it bulig, ginapangayo  ko raya kimo bangod sa pagpasakit ag pagkamatay ni JesuKristo, bangod sa nga pahanungdan ku anang mahae nga ina, nga ina ko man, Maria Santisima ag  sa mga pahanungdan man ku tanan nga mga angeheles ag santos sa eangit ag sa tanan nga matarong nga tawo iya sa eogta. Para mapilit ko ikaw sa pagkaeu-oy kakon, guinapanawag ku ro mga nagahigugma kimo makaron ag sa tanan nga nagahigugma ag magahigugma sa katapusan it kalibutan, agud akon masabat ro akon nga ginapangayo, hay napahimaya ku ro Dios nga Ginuo ag daeayawon sa owa it katapusan. Kabay pa.

 

(Magpamaeandong it madali ag magpangayo sa Dios it grasya nga kinahangeanon sa pahanungdan ni San Rafael Arcangel)

 

PANGAMUYO

(Sa adlaw-adlaw para kay Maria Santisima)

              O Ulay nga Maria, Virgen labing daeayawon ag nanay ku dios nga maka-ako it Tanan, sa imong mga santos nga taeapakan nagaeuhod ako Ina ko, kon owa siguro ro imo nga pagbulig basi mabuhay eon ako guin hukman it Ama sa eangit. Ngani dahil sa makaron hay guinapakilaea ka nga Ina it mga ginahigugma,nagabaskog man ro akong boot, ag nabubuhi ro akon nga pag-eaum, bangod kara nagapangamuyo ako kimo paagi sa pahanungdan it mahigugmaon nga Arcangel ko San Rafael,malolo mo nga alagad ag guinsaligan mo, idangat mo ako sa imong unga it grasya para matuman ko it himpit ro anang santos nga sugo, ag para mapangayu-an ko it patawad ro akong mga kasae-anan. Ginapangayo ko raya nga novena nga kabay kunta magtubo ag mag abo ro Kristianang Katilingban, kabay nga magkaeasugot ro mga lideres ag kabay maging mahamungaya ro atong nasyon nga Pilipinas. Ngani, señora, tan-awa kami ku imong mata nga maeueuy-on tan-awa ro among kaimueon ag sugua si San Rafael dahil handa imaw sa pagtuman.

 

(Isunod ro mga Gozos)

 

IKAYWANG ADLAW

              Dios ag Ginuo it mga arcangheles, nga tueugyanan mo ku mga butang nga nahanungod sa eabing kadungganan agkahimayaan mo, ag sa ikamayad man ku mga tawo, ginahaead ko kimo ro mga pahanungdan ku rayang mga mapisan nga angheles, eabi eon guid ro mga pahanungdan ku imong arcangel San Rafael nga guin papanaog mo imaw iya sa eogta, agud mag-iba ag magbantay kay Tobias nga unga, ag manug-euwas kana sa kataeagman ag sa ulihi hay kay San Juan de Dios, nga tungod ay guin sentensyahan nga patyon, si San Rafael, ginhimo sa larawan, bayhon ag kasingkasing it isaea ka tawo nga dungganon, nga nagpamayad ku pino ko  nagsentensya kay San Juan. Ag tungod sa paglikaw sa kamatayon nagadto imaw sa banwa it oropesa, nga owa it ano man nga baeon, ag owa guid imaw it maagyan nga pagkaon sa daean sa sueod it tatlong adlaw nga pagpamanaw nana, ngani sa  ga-oy ag kaeuya natumba imaw sa eogta ag dayon guindaehan imaw ni San Rafael it tatlong bilog nga tinapay ag sang ka baso nga bino ag tag maumpawan eon imaw sa kabuyog ku anang ueo nakabati imaw it sangkalimog nga nagahambae kana nga kaunon nana nga owa it katahap rato nga tinapay ag pagkaka-on nana nauli-an ro anang kusog pares kato kay Elias agud makapadayon ku anang pagpanaw nagapangamuyo ako kimo O Ginuo nga tabangan ako ku rayang arcangel nga santo sa tanan ko nga kinawad-on ag sa mga kataeagman  nga guina atubang nakon ag itugot mo ro akon nga guinapangayo sa rayang novena kon angay sa eabing pagtahod ag paghimaya kimo. Amen.

 

OCTAVA

              Si Juan de Dios tag guin sentensyahan it kamatayon, bisan owa it saea guinbawi mo imaw sa bilitayan tungod eamang sa mabahoe nimong kaeu-oy agud makalikaw sa kataeagman ro banwang Oropesa, guin-usoy ag guin tapok imaw sa kagutom guindaehan mo imaw dayon it kaean-on.

 

(Tatlong ka Amay Namon….O Prinsipe… Gozos…)

 

IKATLONG ADLAW

              Dios ag Ginuo it mga principados nga sa pagbuot mo guina iwagan sanda ku iba  pa nga mga angheles agud magtatap ag mag-alila ku kabuhi it mga tawo, guinahaead ko kimo ro mga pahanungdan ku rayang mga haeandong angeheles ag ro pahanungdan man ku imong arcangel San Rafael nga bangod ko imong kaeuoy, imong guinpadaea sa pagbulig kay Tobias sa pagsukot it pautang, sa pagpatigayon it anang pagpangasawa, ag sa pagbueong ku pagkabulag ni Tobit nga anang tatay ag ku olehe nakig-iba kay San Juan de Dios sa  pagbueong ag pag-alila sa mga masakiton. Nagapangamuyo ako kimo nga si San Rafael ro mangin maestro nakon sa kabuhi eamang agod nga mangin indi ako it bulag nga kahimtangan it iba ag magtinguha nga bag-ohon roindi it matarung nga sitwasyon nga nagapigos kamon. Kabay man nga sa akong pagnovena, madangat ko ro grasya it paghigugma sa akong isigkatawo ag magpaninguha nga mabatak sanda sa mapiot nga kahimtangan. Amen.

 

OCTAVA

              Si San Juan de Dios nga manugtatap it mga masakiton nakaagum ku pagka-abyan ni San Rafael nga naga-eambong pareho ku ana ag nagbulig kaibahan kana pagtatap ku masakiton.

 

(Tatlong ka Amay Namon….o Prinsipe… Gozos….)

 

IKAP-AT NGA ADLAW

               Dios ag Ginuo ku mga Potestades nga guintaw-an it ea-in nga kagamhanan sa pagpalisod sa mga yawa. Guinahaead ko kimo ro mga pahanungdan ku rayang mabaskog nga Espiritu ag ro pahanungdan man ku imong arcangel San Rafael, nga guintaw-an mo it gahom, agud anang higtan ro mapintas nga yawa nga si Asmodeo, ag itapok nana sa ginharian it ehipto. Ag ku ulihi hay nakig-iba man kay San Juan de Dios nga sa pag-uli nana sa hospital nga nagatibong it isaeang ka eupog sa sambilog nana nga abaga ag sa pihak nga abaga hay ro andang pinakalimusan nga guin paka-on sa mga masakiton.

              Guin sabnit ku isaeang ka yawa ro anang sakang nga nag anyong-baboy nga mahigku; ag sa mabaskog nana nga pagbalintuwad, hay natumba si San Juan, ag guin bueobalinsay ro anang sungkod, pero bnag-abot si San Rafael, guin buligan pagduhoe sa anang mga abaga ro anang mga daea-hon ag dayon guin tabog ratong baboy nga makaeueu-oy. Nagapangamuyo ako kimo, pasugtan mo kakon ro pag-giya ku rayang Santo Arcangel agud ,makalikaw ako sa baeatik ku rayang mapintas nga kaaway, ag ro guinapangayo ko sa rayang nobena sa eabing pagtahod ag paghimaya kimo. Kabay pa.

 

OCTAVA

              Tag nagapas-an sa anang abaga si San Juan de Dios ku isaeang ka masakiton,pati ro kaean-on nga daea nana nga sa makaeueu-oy inughungit, ro yawa nga nag anyong baboy naghapit sa anang mga siki, natumba dayon kaibahan ku eopog pero si San Rafael ro nagpatindog.

 

(Tatlong ka Amay namon…O Prinsipe…Gozos…)

 

IKALIMANG ADLAW

              Dios ag Ginuo ku mga Birtudes, nga gaeamiton ku imong Maka-ako sa paghimo it mga buhat nga makangawa-ngawa. Ginahaead ki kimo ro mga pahanungdan rayang mga malig-on nga espiritu, ag ro mga pahanungdan man ku imong Arcangel San Rafael, nga nagpahito-hito it mga buhat nga makangawa-ngawa sa daywa nga ka Tobias ag kay Sara, ag ku ulihi hay kay San Juan de Dios, eabi eon guid ka’t nagakalisod raya nga Santo, ay owa it kaean-on nga inugtil-og sa mga masakiton sa oras it inugpaka-on kanda. Sa gihapon, guin himueatan nana nga magpangita, owa guid imaw it nasagap nga kaean-on, hakita eon lang nana sumueod rayang mahimaya-on nga arcangel, nga nagabiste it pareho ku ana, ag naghambae igmanghod, igmanghod ko Juan de Dios, kita nga daywa magiligbata sa isaea eamang ka orden; batuna rayang kaean-on halin sa eangit ag pakan a ro mga masakiton.

              Nagapangamuyo ako kimo, sa mabahoe nga pagpaubos, nga raya nga arcangel nga santo mangin mananabang ko halin makaron agud mabaton ko ro pagkalawat ku bilidhon nga eawas ni Jesukristo sa oras ku akong kamatayon. Sa bug-os nga pagpaninguya ku ikamayad ku akong kabuhi ag ipahanugot mo man kakon ro grasya nga ginatinguha ko sa rayang nobena sa eabing pagtahod ag paghimaya kimo. Kabay pa.

 

OCTAVA

              Sa indi ueosuyon nga kalisod, si San Juan de Dios, nga daea ku kakueanagan it pagkaon agud ipakaon sa mga masakiton nga nagapueopug-ot ag ro anang mata puno it euha.Si San Rafael dayon nagdaea kana it pagkaon para sa masakiton.

 

(Tatlong ka Amay Namon…O Prinsipe…Ulay nga Tuod…Gozos)

 

I-KAN-UM NGA ADLAW

              Dios ag Ginuo ku mga Dominasyones nga tueogyawan mo sa pagtuman ku imong mga kasuguan ag guinakahadlukan it mga yawa sa impierno, guinahaead ku kimo ro mga pahanungdan ku rayang mga mataas nga angheles, ag ro mga pahanungdan man ku imong arcangel san Rafael, nga biskan una imaw sa mataas nga katungdanan ku mga angheles, nagpanaog sa pagdumaea sa pamanawon ni Tobias hasta nga guin uli nana sa anang kaugalingon nga panimaeay ag ku ulihi kay san Juan de Dios nga nagapangahoy imaw sa bukid ku Biesperas ku paskwa. Sa anang pagtinguha nga makauli agud hipakaon ro mga masakiton biskan sa gab-I eon nga owa guinahuna-huna sa anang pag-uli guin ibhan imaw ni San Rafael nga nagdaea it kahayag sa anang daean eamang agud indi magtaeang . Nagapangamuyo ako kimo nga ipahunugot mo nga si San Rafael ro mag iwag sa akong daean pauli sa baeay ku akong Ama ag maggiya kakon paadto sa ratong mga nagakinahangean ku akon bulig, eabi-eabi eon guid sa mga pinakakubos. Kabay man kunta  nga sa pagnovena nakon ngara maagum ko ro kaisog nga panistiguhan ro mayad nga balita it kaeuwasan nga guinabantala ni Kristo para sa tanan nga katawuhan. Amen.

 

OCTAVA

              Ku Biesperas it paskwa nagpangahoy sa kabukiran si San Juan de Dios. Inabutan imaw it kagab-ihon ngani nga nagtaeang imaw sa kagueangan. Sa Tunga it anang kasakit guin ibhan imaw ni San Rafael nga nagtuy-toy kana ag nag-iwag sa anang daean pauli.

 

(Tatlong ka Amay Namon… O Principe….Ulay nga Tuod…Gozos)

 

 

 

IKAPITO NGA ADLAW

              Dios ag Ginuo it mga angeles, nga ginahimo mo nga trono it imong himaya, ginahaead kimo ro mga pahanungdan ku rayang mga haeandong espiritus ag ro pahanungdan man ni San Rafael nga imong arcangel. Sa anang paghatud kay Tobias pauli sa andang baeay, nagpakilaea imaw sa pamilya ni Tobit. Ku olehe pa guid, ro anang guin-obra kay San Juan de Dios nga nagpakilaea imaw nga angel it eangit ag sinugo it Dios sa pag-iba kana. Ngani nga ka’t nagahugas si San Juan de Dios ku siki it atong Ginuo, nga nagpakuno-kuno nga isaeang ka makaueuoy nga masakiton, kaibahan na si San Rafael nga imaw ro nagbuyot ku inugpahid nga tinabas.

              Nagapangamuyo ako kimo nga may mabahoe nga pagpa-ubos, nga sa pagbulig ni San Rafael, mahugasan ko ro akong kabuhi ku tubi it kabaeaka sa mga kubos, ag nga sa akong paghimo ku rayang novena, maamat-amatan ko it bag-o ro akong panimuot agod nga ro panimuot ni kristo ro magahari sa akong kabuhi. Amen.

 

OCTAVA

 

              Isaeang adlaw, ka’t si San Juan de Dios hay nagalibot-libot sa banwa, may hapan-uhan imaw nga isaeang ka eaki nga puno it ina ro anang eawas, ngani nga guindali-dali na it daea sa ospital agod hibueong eagi. Ku olehe, guinsugiran imaw ni San Rafael nga si Jesus’t a ratong anang guinbuligan.

 

(Tatlong ka Amay Namon…O Principe…Ulay nga Tuod…Gozos)

 

IKAWAEO NGA ADLAW

              Dios ag Ginuo it mga Querubines, nga guintaw-an mo it tuman nga kaaeam, guinahaead ko kimo ro mga pahanungdan it rayang mga masiga nga mga angeles, ag ro pahanungdan man ni San Rafael nga imong arcangel, nga nagbulig ag nagpatigayon nga hisukot ni Tobias ro pautang ku anang tatay ag nga makapangasawa imaw. Nga bangod kana, owa ma-eksperyensyahi ni Tobias ro kamatayon nga guin-agum ku mga nagpangasawa kay Sara, ag nga ku olehe, bangod man sa anang pagtabang, nahapatigayon man ni San Juan de Dios nga maeuwas sa kataeagman ro mga masakiton sa ospital it banwang Granada nga nasunog. Nagapangamuyo ako kimo, O Ginuo nga si San Rafael mangin kabulig ko sa pagpaeong ku kaeayo nga nagasunog ko akong handum ag paminuot nga makaserbisyo kimo kapin guid sa pinakakubos ko nga igmanghod.Kabay man nga sa akong pag novena,maagum ko ro kabakod sa pagpadayon sa pagpanerbisyo sa katilingban ni Kristo eamang agod madangat namon ro Bag-ong Eangit ag bag-ong eugta. Amen.

 

OCTAVA

              Si San Juan de Dios, ka’t nasunog ro ospital sa Granada, biskan pa nga nagadabdab ro kaeayo, nagresgo ku anang kabuhi eamang agod maeuwas ro mga masakiton. Natigayon ratong delikadong obra bangod ku pagbulig ni San Rafael.

 

(Tatlong Amay Namon, O Principe, O Ulay nga tuod, Gozos)

 

IKASIAM NGA ADLAW

              Dios ag Ginuo it mga Serapines, nga nagadabdab guihapon sa paghigugma kimo,guinahaead ku kimo ro mga pahanungdan ku rayang mga angeles, ag ro pahanungdan man ni San Rafael, imong arcangel nga nagpadabdab ku taguipusuon ni Tobias ag ku anang pamilya, ag ku taguipusuon man ni San Juan de Dios eabi eon guid sa katapusan it anang kabuhi nga kon siin guin ibhan man imaw ni Maria Santissima ag ni San Juan Evangelista. Nga kon siin, kaibahan si San Rafael, si Maria nga mabaeak-on nga nanay hay nagpahid ku hueas it mamaeatyon nga San Juan de Dios. Nagapangamuyo ako kimo, sa mabahoe nga pagpaubos, nga sa oras it akong kamatayon ibhan ako ni San Rafael ag padabdabon ro akong taguipusuon sa paghigugma kimo, sa imong simbahan, ag sa akong isigkatawo eabi eon guid sa pinakakubos kamon. Kabay man kunta nga sa akong pag-novena ngara maagum ko ro kaisog sa pagkabuhi nga matarung sa atubangan it akong mga igmanghod ag kasimanwa. Amen.

 

OCTAVA

 

              Ka’t himamatyon eon si San Juan de Dios, guin bisita imaw ni Maria Santissima ag ni San Juan  Ebangelista, kaibahan si San Rafael agud nga sapupuhon imaw sa katapusan it anang kabuhi iya sa kalibutan.

 

(Tatlong ka Amay Namon, O Principe, O UlaY nga tuod, Gozos)

 

GOZOS

 

Magbubolong nga sampaton

Kag sang Dios ginsaligan.

 

(REF.) San Rafael nga bansagon

Imo kami panabangan.

 

O Magbubolong nga sangkap

Sa kaalam nga langitnon,

Ang mga sakit sa lawas

Imo ngani pahawa-on subong man ang

Kalag namon

Bawi-a sa katalagman.

 

(San Rafael…)

 

Ang gugmang labing mainit

Sang bu-ot ni San Juan de Dios

Amo’y sa imo nagpilit

Nga sa iya makig-upod

Sa pagbulong kag pagsagud

Sa tawong may balati-an.

 

(San Rafael…)

 

Ang tawo nga may kasakit

Kag walay nagasapopo

Kon sa imo nagapasalig.

Gilayon ginalipay mo,

Kay panio kag inugpahid,

Sa luha kalisdanan

 

(San Rafael…)

 

 

Iwag sa kadudulman,

Mando ka sa panlakatan,

Maabtik ka nga talaw-gon

Sang Kristianong nagtalang kabay unta

Imo dunggon ang amon pagpakitabang.

 

(San Rafael…)

 

Angel ka nga suluguon

Sang Hari sang kalangitan,

Kag sa imo guinatugyan

Ang pag gabay sa amon

Sa imo nagala-um

Nag agum sing kaugkan.

 

(San Rafael…)

 

Sang pag-upod mo sa dalan

Sadtong Tobias nga bata,

Ang pagtukbon sang isda,

Sa suba nga talabukan.

Imo siya tinudlo-an

Nga dakpon niya sa hasang.

 

(San Rafael…)

 

Sa nakasal si Tobias

Sa anak sang manggaranon

Sang yawa ginahimu-an

Sing ahat nga kamatayon.

Kag sa imong pagpatigayon

Naluwas sa katalagman.

 

(San Rafael…)

 

Imo siya tinudlu-an

Pagbubulong sang kabutuhan

Sang Amay niyang tigulang

Nga Tobias man ang ngalan;

Buasa ikaw dalayawon

Kay daku kang mananabang.

 

(San Rafael…)

 

Imo kami pandangaton

Sa Dios nga Ginoo naton

Sing grasya nga kinahanglan agud kami

Magmatarong

Kag tubtob kamatayon

Dili mo kami baya-an

 

(San Rafael…)

 

Magbubulong nga sampaton

Kag sang Dios ginsaligan.

 

San Rafael nga bansagon

Imo kami panabangan.

 

ANTIFONA

              O Prinsipe nga minatu-od nga mahimaya-on, San Rafael Arcangel, sa atubangan it trono ku Santisima Trinidad, dumduma  kami ag i-ampo mo guid kami sa Unga it Dios.

 

              Nagatindog ro Angel sa atubangan it altar it simbahan.

              Sa anang mga alima hay nagabit-bit it incesario nga bulahan.

 

PANGAMUYO

              O Dios, guin pa giya mo kay Tobias nga imong alagad, si San Rafael Arcangel, agud magbanatay kana sa pamanawon, iugot mo kamon nga sa bilog namon nga kabuhi hay ibhan ag apinan kami gihapon ku rayang bulahan nga Arcangel, ag palig-unon mo kami paagi sa anang pagbulig, paagi kay Kristo nga among Ginoo. Amen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

             

             

 

 

 

 

The Journey Back (The Silence of My God)

Something essential has taken place over the past one month. I sensed it. Something tells me of its becoming. 

   I sensed that I'm far off from the track that I had trodden by. Something suggests that I'm lost. Will there be someone to fetch me then? I have waited for quite a time. Waiting. They say, all things come to those who wait. To wait for how long? I am restless while waiting. My back aches and my head gets dizzy. Waiting is one activity that calls out the nausea to manifest itself. But before I engage myself into some existential quavering, let me ask you again, "Where is my shepherd? Shall I wait for one? Or shall I try finding my way back to my chosen path? Can it be possible that I am my shepherd?" 

Echoes: My Encounters with Basic Ecclesial Communities

I do not want to end like the old mariner grabbing people to listen to his story at the sunset of his life. I want it that at the end of the day I rest assured that I have rowed my river and handed on to my children the lessons I have learned in my journey upstream to the House of the Father. So I made, early on, a solemn vow, that I would immerse my four daughters into situations that allow them to know and love the God of Jesus of Nazareth. Sadly, like most promises, mine was halfheartedly kept.

I can justify why I kept on failing. I was trained and educated to find reasons to the things I do. I have a lot of excuses; all of them are sound and rational. Yet honestly, they are like wicker baskets—they hold stones and boulders but not water. The truth of the matter is although I was raised a Catholic, (I even had seven years of formation in the seminary) I am struggling with my faith given my entanglement with Sartrean Existentialism vis-à-vis the clash of orientations at the local church.  Every day I wake up confronted with the question of meaning and automatically finds myself forcing to pray to the God whose existence I keep on questioning. 

Perhaps, my former parish priest senses the civil war raging inside of me and the growing apathy deep within that he keeps on disturbing me in my complacency. Just the other day, when the family was preparing for the Angelus, Msgr. Pedro Frac came knocking at my door. He came bearing what he considered good news. He excitedly related that it appears the Division Office of the Department of Education is now adopting a policy concerning the 90-minute religious instruction per the 1997 Constitution. The move is supportive of his catechetical program in Batan (Aklan). 

The monsignor has pioneered in the Diocese of Kalibo a community-owned school-based catechetical program. The program, like a mustard seed, is silently thriving and gaining strong support among small communities in the whole municipality of Batan. Without wishing to, it is fast becoming part of the mainstream society that policy makers are giving it a second look. It started small. The parish priest and his coadjutors simply and consistently celebrated the Eucharist in the barrio chapels monthly. Then slowly, they encouraged parents and ordinary teachers to hear masses in schools too. Soon enough the team of three priests finds themselves busy saying masses and attending community and PTA meetings.  At present, each of them has more or less 13 masses a week, not to mention funeral and wedding masses and community meetings.

The communities became articulate. They demanded that the local schools afford their children their right to religious instruction as provided for in the Philippine Constitution. Equally, the ordinary government teachers heeded the call and volunteered themselves as instant catechists, despite their lack of training and to most, experience in catechesis. Thus begin the community-initiated school-based catechetical program that the Diocese is now gearing up to replicate in other parishes. Presently, the teachers who responded to the call number to about 200 more or less. They have received specialized trainings from the Institute of Religion of the University of Sto. Tomas (UST-IR) and had been certified by it as professional catechists. They catechized their pupils and students voluntarily as their token of gratitude to the communities that have supported them all along and as a response to the call they heard on the "Road to Damascus." Modules on New Catechism in Akeanon dialect are being developed with the assistance of the Diocesan Catechetical Ministry.

The multiplication of the bread is one ordinary yet wonderful miracle in Batan. One can note such reality in their breaking of bread whenever a communal affair takes place, say a seminar on catecheses or a Sunday Mass in their tiny chapel. A peninsular agro-fishing community harboring Batan Bay and facing the Sibuyan Sea, it prided itself of the richness not only of its natural resources but also of its history, heritage and culture. The Augustinian missionaries who interacted with the locals in 1600’s as narrated in Apuntes Historicos of Fray Juan Fernadez, OSA were impressed of their highly cultured and communitarian manner. He writes of this impression on Batangnons being:

“…the most noble in the Archipelago, a highly-cultured group

                                with well  built  beautiful  houses  and  many  well-organized

                                villages…” (p. 275)

The friars further noted that they were neither wild nor refractory. The memory of the race perhaps remains intact in the consciousness of the present generation that they positively responded to the initiative of their parish priest and readily regarded the program as their own and give it their all-out support.  Personally, I believe God is working wonderfully on the openness and generosity of these people most of whom had long been “unchurched” and marginalized by the mainstream society that typically represented the institutional church.  I had witnessed the transformation from their being indifferent Catholics to what are now budding witnesses and active members of Basic Ecclesial Communities. I am neighbor to them. By parentage, I am Batangnon too. As a child, I used to roam around the fishpond on my grandfather in Sitio Pinamunitan, Barangay Lalab and had known the saga of Kagiyaw along the meandering waters of the Jal-o and the legend of how Lalab got its name.  Precisely that I always take it as an opportunity to be of service—though in my own little way—to the Batangnon communities everytime Msgr. Frac asked me to write something related to his pastoral works. I consider it my role being part of the One Body of Christ made manifest in Batan BECs. To me, I am merely a follower of Christ Jesus and a servant of God. What I have had accomplished are my duties and for that I expect neither a reward nor gratitude.  The outpouring of help coming from the members of the community every time an event takes place either in the Parish or in the schools or chapels are manifestations of this understanding that each faithful is merely doing her/his duty in this brotherhood of ours in Christ Jesus. They are one with the whole Body of Christ. They see themselves as the Church.

            The multiplication of bread in Batan is one miracle that calls on me to reach out my left hand and thrust it on the bleeding wounds of the risen Jesus. But the fact that in Batan there are small communities regarding themselves as the Church despite their poverty is one miracle that tells me that God has pitched his tent in their midst to dwell with them. Indeed, as St. Ireneus used to say, their very existence is joy, A MIRACLE OF GOD!  

            The presence of my former parish priest in my house is an encounter rich with meaning and graces not only for me but most importantly for my family. I pray therefore that he may keep on disturbing us in our complacency that we may always be restless until we rest on the bosom of our Father in a New Heaven and a New Earth. 

(See related article on this new approach pioneered by Msgr. Frac of this link: http://a-river-called-jal-o.blogspot.com/2013/08/towards-new-evangelization.html)

Seduced to be God

Pope Francis' commentary on Mark 9:38-40 last Wednesday, May 22, 2013 during the Feast of St. Rita de Casia, OSA, the patron of impossible things, draws much attention in a society that is fast becoming secular. His words were headlines and the next most shared item in social media. Why is that? Sermo humilis? 

The other day, he was talking about the possibility of all men of goodwill entering the Kingdom of God, and he means, "all" including even those who refuse to believe in the existence of God. Yes, my friend! Even if you're an atheist or an agnostic, you can inherit New Heaven and New Earth. The proviso is simple. Do good works. Be good and shun evil. 

Now, this reminds me of a youthful desire brought by an "entanglement" with Sartrean Existentialism. Human reality desires to be God. To Sartre, this is bad faith. Man is deluded to believe that he can be happy in the afterlife. He refused to accept the fact that he is thrown into a world bereft of meaning. Ours, Sartre asserted, is an absurd world, and our existence a nauseating facticity. 

Sartre's Ontological Dilemma

Man is invited to return to freedom. He is asked to be responsible for himself, not to desire to be God but to accept that he is his own god. He must be honest to see things as they are. They are nauseating because they are "de trop", superfluous and meaningless.When, after undergoing "existential psychoanalysis", he starts his journey as a forlorn being-for-itself, man gains lucidity and assume a "positive existence". He now creates meaning where originally there was none. He begins to be responsible for himself, for his actions. He begins to be good, to be his god. 

Such was the seduction Sartre was offering man as an alternative. Yet as a young man, how can he carry the responsibility of being his own god? How can he endure the loneliness of worshiping himself without a community to belong to? How can he meet others and start doing good together? 

The Possibility of Good in Sartrean Philosophy

Atheism is always a lonely path, reserved for the strong and the courageous who care less to be deviant. The believers on the other hand are the lowly, the weak, the fearful, the marginalized, the humble, the contrite of heart, the common man who choose to walk along with his fellowman in the hope of returning home together to the House of the Father. Redemption is indeed offered to all at the cost of the blood of the Lamb. But even then, each and all is asked to choose to inherit Heaven or to be condemned into Hell, be it existential or otherwise. By our standards, this seems impossible. Precisely that Pope Francis prays for the impossible things to happen:

"Today is [the feast of] Santa Rita, Patron Saint of impossible things – but this seems impossible: let us ask of her this grace, this grace that all, all, all people would do good and that we would encounter one another in this work, which is a work of creation, like the creation of the Father. A work of the family, because we are all children of God, all of us, all of us! And God loves us, all of us! May Santa Rita grant us this grace, which seems almost impossible. Amen.”